Nieuwe datering Dode Zeerollen

Nieuwe datering Dode Zeerollen

In 1946 werden de Dode Zeerollen ontdekt in de grotten van Qumran, op de bezette Westelijke Jordaanoever bij de Dode Zee. Tekstfragmenten, groot en (piep)klein met de oudst bewaard gebleven stukken van Bijbelteksten. Een bijzondere vondst; waarschijnlijk zijn de stukken daar verstopt door een joodse sekte, tijdens de Romeinse bezetting. Maar wanneer waren die teksten geschreven? Koolstofdatering is mogelijk, maar dat kost een stukje van de tekst. Wetenschappers probeerden het daarom met analyse van de gebruikte handschriften. De manier van schrijven is aan een soort mode onderhevig. Door handschriften te vergelijken kun je dan zien welke tekst nieuwer of ouder is.

AI-model Enoch

Wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen hebben nu AI ingezet om te proberen de teksten te dateren. Stukken tekst waarvan zeker was uit welke tijd ze kwamen, via koolstofdatering, hebben ze voorgelegd aan het AI-model. Hierdoor leerde het model schrijfstijlen te koppelen aan bepaalde periodes. Toen AI dit zo had geleerd, kreeg het andere fragmenten van dezelfde teksten voorgelegd.  Het programma, door de onderzoekers Enoch genoemd, slaagde er in 85 procent van de gevallen in de handschriftanalyse goed uit te voeren! Met vaak zelfs een kleinere onzekerheid dan bij koolstofdatering.

Hoofdpersoon

Toen Enoch vervolgens andere, ongedateerde, fragmenten kreeg voorgelegd, leidde dat tot een paar verrassende conclusies. Enkele schrijfstijlen bleken bijvoorbeeld eerder gebruikt te zijn dan altijd gedacht was. Het blijkt ook dat sommige fragmenten opgeschreven zijn in de tijd dat de ‘hoofdpersonen’ nog in leven waren. De Dode Zeerollen omvatten religieuze teksten, maar ook stukken over geschiedenis, het dagelijks leven en wetten. Zo levert Enoch meer kennis en begrip over een roerige periode in deze regio. Het vormt een soort tijdmachine naar zo’n 2000 jaar geleden. De wetenschappers kunnen dan ook bijna niet wachten nog meer data aan Enoch voor te leggen. Een grote stap vooruit in het ontrafelen van oude, bewaard gebleven ‘documenten’.

Opmaak: Helma Bode

Bron: NOS/AI dateert Dode Zeerollen jaren eerder: ‘Het werpt een heel nieuw licht’

Ook oude stukken archief of gevoelige dossiers welke misschien veel kunnen ontrafelen? Laat ons meekijken, zonder AI, maar wel met kennis van zaken.